RODO a zdjęcie AI — gdzie trafiają twoje selfie

Krótka odpowiedź: twoje selfie są potrzebne do jednej konkretnej rzeczy — wytrenowania modelu, który zna twoją twarz — a to, dokąd trafiają i jak długo tam zostają, zależy wyłącznie od dostawcy. Z materiałów reklamowych tego nie wyczytasz. Da się to natomiast sprawdzić w kilka minut, jeśli wiesz, o co pytać i którego słowa szukać w polityce prywatności.

Warto zacząć od zdania, które zmienia perspektywę: nie wgrywasz zdjęcia do wyświetlenia, tylko materiał treningowy. Zdjęcie profilowe na portalu to jeden plik, który leży na serwerze. Zestaw selfie w generatorze portretów jest surowcem, z którego powstaje coś nowego — model potrafiący wygenerować twoją twarz. To dwa różne rodzaje ryzyka i dwa różne pytania.

Po co usłudze twoje zdjęcia — technicznie

Żeby wygenerować portret, który jest tobą, system musi najpierw wiedzieć, jak wyglądasz. Nie da się tego wywnioskować z jednego kadru: pojedyncze zdjęcie zawiera jedno oświetlenie, jeden kąt, jedno zniekształcenie obiektywu. Dlatego usługi oparte na modelu osobistym proszą o kilkanaście zdjęć — w fotoklar 8 do 15 selfie zrobionych w różnym świetle i z różnych stron.

Z tych zdjęć powstaje model trenowany wyłącznie na twojej twarzy: na kształcie szczęki, rozstawie oczu, linii włosów, asymetrii. Dopiero on generuje portrety. Mechanizm opisuję szerzej w tekście o tym, jak powstaje zdjęcie biznesowe z AI, tutaj interesuje nas jego konsekwencja dla danych.

Model osobisty a filtr — dlaczego to zmienia pytania

Filtr albo preset nakłada styl na jedno zdjęcie i niczego się nie uczy. Twoje zdjęcie i tak trafia na cudzy serwer, ale zostaje jednym plikiem — pytanie brzmi tylko, jak długo tam leży i kto ma do niego dostęp.

Przy modelu osobistym powstają dwa artefakty, nie jeden: wgrane pliki oraz wytrenowany model, czyli zbiór parametrów, w których zakodowany jest wygląd twojej twarzy. Usunięcie zdjęć nie usuwa modelu. I tu jest luka, którą warto znać: większość polityk prywatności w tej kategorii opisuje tylko los plików, bo są oczywiste, i milczy o modelu, bo jest nowy. Jeśli pytasz o jedno, pytaj o oba.

W fotoklar model jest trenowany tylko na twojej twarzy i służy tylko do twojego zamówienia — nie jest wspólnym modelem, który uczy się na klientach. Terminy przechowywania, lokalizację przetwarzania i dane administratora celowo zostawiam poza tym tekstem: to informacje, które mają stać w polityce prywatności i w danych firmy, a nie w artykule, który ktoś mógłby zaktualizować później niż dokument. Sprawdź je tam, i sprawdź tak samo u każdego innego dostawcy.

Kiedy wizerunek jest daną szczególnej kategorii

Krąży uproszczenie, że każde zdjęcie twarzy to dane biometryczne. RODO mówi coś precyzyjniejszego. Motyw 51 wskazuje, że przetwarzanie fotografii nie jest systemowo objęte art. 9 — zdjęcie staje się daną szczególnej kategorii dopiero wtedy, gdy jest przetwarzane szczególnymi metodami technicznymi umożliwiającymi jednoznaczną identyfikację osoby fizycznej.

Praktyczny wniosek jest podwójny. Po pierwsze: sam fakt, że wgrywasz selfie do generatora portretów, nie czyni z tego automatycznie przetwarzania danych biometrycznych w rozumieniu art. 9, bo celem nie jest identyfikacja, tylko wygenerowanie obrazu. Po drugie: to rozróżnienie prawne nie zmienia ryzyka faktycznego. Twarz jest jedną z niewielu danych, których po wycieku nie da się wymienić jak hasła — i to jest właściwy powód, żeby wybierać dostawcę uważnie, a nie paragraf.

Prawa masz zresztą niezależnie od klasyfikacji: dostęp do danych (art. 15), sprostowanie (16), usunięcie (17), ograniczenie przetwarzania (18) i sprzeciw (21). Organem nadzorczym w Polsce jest UODO. To jest siatka bezpieczeństwa, a nie plan — plan polega na sprawdzeniu dostawcy przed wgraniem.

Sześć pytań, które warto zadać przed wgraniem

To jest cała lista. Odpowiedzi na wszystkie sześć powinny dać się znaleźć bez pisania do nikogo — jeśli trzeba pisać, to już jest odpowiedź.

Zwróć uwagę na kolumnę środkową: nie chodzi o to, żeby odpowiedź brzmiała miło, tylko żeby była sprawdzalna. „Twoje dane są u nas bezpieczne” nie jest odpowiedzią na żadne z tych sześciu pytań.

Jak przeczytać politykę prywatności w pięć minut

Nie czytaj jej od początku do końca. Otwórz wyszukiwanie na stronie i przejdź po sześciu frazach — w tej kolejności:

1. „administrator” — kto formalnie odpowiada za twoje dane. Bez nazwy podmiotu reszta dokumentu jest bezprzedmiotowa.
2. „przechowywan” / „okres” — konkretny termin czy formuła bez treści. Sprawdź, czy podano osobno okres dla zdjęć wejściowych i dla wyników.
3. „trenowan” / „uczenie maszynowe” / „ulepszania” — najważniejsze zdanie w całym dokumencie. Szukasz informacji, czy twoje zdjęcia zasilają cokolwiek poza twoim własnym zamówieniem.
4. „powierzenie” / „podmiot przetwarzający” — lista podwykonawców. Hosting, płatności, poczta, dostawca mocy obliczeniowej. Brak listy oznacza, że nie wiesz, przez ile rąk przechodzą pliki.
5. „Europejskiego Obszaru Gospodarczego” / „państw trzecich” — czy dane wychodzą poza EOG i na jakiej podstawie.
6. „licencj” — na co zgadzasz się, wgrywając zdjęcia. Licencja szersza niż „w celu realizacji zamówienia” zasługuje na przeczytanie w całości.

Jeśli któraś z tych fraz nie występuje w dokumencie w ogóle, to też jest wynik. Polityka prywatności bez słowa o okresie przechowywania nie jest polityką prywatności, tylko deklaracją intencji.

Co możesz zrobić po swojej stronie

Część ryzyka kontrolujesz sam i to najtańsza część całej sprawy.

Wybieraj selfie, które i tak byś pokazał. Zestaw treningowy nie musi zawierać nic prywatnego — to mają być zwykłe zdjęcia twarzy w różnym świetle.

Nikogo innego w kadrze. Zdjęcie z partnerem, dzieckiem czy kolegą z pracy oznacza, że wgrywasz cudzy wizerunek, na co nie masz zgody. Przy okazji szkodzi to wynikowi, bo wprowadza szum.

Uważaj na tło. Selfie w pracy potrafi zawierać ekran z danymi klienta, identyfikator z nazwiskiem albo plan na tablicy. To wycieka razem ze zdjęciem.

Dane EXIF. Zdjęcia z telefonu mogą zawierać współrzędne GPS i datę. Jeśli ci to przeszkadza, wyłącz zapisywanie lokalizacji w aparacie przed zrobieniem serii — po fakcie łatwiej zrobić nowe zdjęcia niż czyścić metadane.

Posprzątaj po dostawie. Gdy wybierzesz kadry, usuń resztę u dostawcy i nie zostawiaj paczki z wynikami na wspólnym dysku firmowym.

Czego żadna polityka prywatności nie załatwi

Uczciwie: wgranie własnej twarzy gdziekolwiek nigdy nie jest ryzykiem zerowym. Najlepszy dostawca może zostać zaatakowany, a najlepszy zapis w dokumencie jest zobowiązaniem, nie gwarancją fizyczną. Pytanie nie brzmi więc „czy to jest w stu procentach bezpieczne”, bo odpowiedź jest zawsze przecząca, tylko „czy ryzyko jest proporcjonalne do korzyści i czy wiem, kogo pociągnąć do odpowiedzialności”.

Dwie rzeczy przesuwają tę ocenę bardziej niż cokolwiek innego. Pierwsza to istnienie nazwanego podmiotu z adresem — anonimowa strona nie daje ci nikogo, do kogo można napisać. Druga to możliwość usunięcia danych jednym ruchem, bez korespondencji. Reszta to szczegóły.

Portret wygenerowany przez AI nie jest ważny do dowodu osobistego, paszportu ani prawa jazdy — te dokumenty wymagają zdjęcia z punktu fotograficznego lub certyfikowanego automatu. Portret AI służy do LinkedIna, CV, strony firmowej i materiałów wewnętrznych.

Zanim klikniesz „wgraj”

Kolejność, która oszczędza kłopotów: przeczytaj politykę prywatności sześcioma frazami, sprawdź, czy podmiot ma nazwę i adres, upewnij się, że twoje zdjęcia nie trenują niczego wspólnego, i dopiero wtedy przygotuj zestaw selfie. Jeśli przy okazji zastanawiasz się, czy zdjęcie w polskim CV jest ci w ogóle potrzebne, warto zacząć od tekstu o CV ze zdjęciem i bez — najbezpieczniejsze dane to te, których nie trzeba nikomu przekazywać. A jeśli chodzi ci o portret całego zespołu, osobne obowiązki po stronie pracodawcy zebrałem w tekście o zdjęciach biznesowych dla firm.

I ostatnia rzecz, którą warto rozstrzygnąć równolegle: czy portret wygenerowany z twoich własnych selfie jest w porządku wobec rekrutera. To pytanie o uczciwość, nie o dane, i odpowiadam na nie w tekście czy można użyć AI do zdjęcia do CV.